کالای استراتژیک بنام کاغذ
در صنعت بسته بندی از مواد مختلفی استفاده می‌شود که یکی از این مواد کاغذ است. كاغذ يك كالاي مهم راهبردي به شمار مي‌رود كه نقش مهمي در رشد و پيشرفت اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، دارد.

کالای استراتژیک بنام کاغذ

در صنعت بسته بندی از مواد مختلفی استفاده می‌شود که یکی از این مواد کاغذ است. كاغذ يك كالاي مهم راهبردي به شمار مي‌رود كه نقش مهمي در رشد و پيشرفت اقتصادي، فرهنگي، اجتماعي، دارد. در سطح بين المللي نيز يكي از شاخص هاي مؤثر در بررسي كشورها از نظر معيارهاي توسعه يافتگي در ابعاد گوناگون به ويژه اقتصادي و فرهنگي، شاخص مصرف سرانه انواع كاغذ و مقوا است. آمارها نشان مي دهد در سال 2013 بر ۴۰۳ میلیون تن و در سال ۲۰۱۲مقدار ۳۹۹ میلیون تن کاغذ در دنیا تولید شده است. همچنین مقدار مصرف کاغذ در جهان در سال ۲۰۱۳ معادل ۴۰۴ میلیون تن و در سال ۲۰۱۲ حدود ۴۰۱ میلیون تن بوده است.. پیش‌بیني مي‌شود مصرف کاغذ در دنیا تا سال 2020 به مرز 500 میلیون تن در سال برسد.

میزان مصرف کاغذ در دنیا نیز یکي از شاخصه‌های توسعه یافتگي است و رابطه مستقیم با میزان تولید  ناخالص ملي (GDP) دارد. سرانه مصرف کاغذ در کشورهای پیشرفته بالای 200 کیلوگرم و در کشوری مانند فنلاند این رقم بالای 300 کیلوگرم است . در حالی که در کشوری مانند چین این عدد در حدود 55کیلوگرم و در  ایران حدود 20 کیلوگرم است و این میزان در حالی است که ‌متوسط جهاني این شاخص ‌‌در حدود 55کیلوگرم برآورد شده است. از سویی بررسی‌ها نشان می‌دهد، درحال‌حاضر حدود ۹۵ درصد فیبر چوبی موردنیاز کارخانه‌های کاغذسازی در وهله نخست از کشورهای امریکای جنوبی مانند برزیل، شیلی و سپس امریکای شمالی و کانادا تامین می‌شود اما مابقی تولید و تجارت کاغذ نیز در انحصار کشورهای اروپایی مانند نروژ، آلمان، فنلاند، انگلیس، اتریش، ایتالیا و ترکیه و کشورهای آسیایی مانند چین، اندونزی و روسیه است. این درحالی است که تا پیش از سال ۲۰۱۰میلادی، ایالت متحده امریکا و کانادا بزرگترین تولیدکنندگان کاغذ در جهان محسوب می‌شدند؛ امری که بعدها با ورود برزیل و شیلی به جمع تولیدکنندگان کاغذ دگرگون شد. اما درایران در حال حاضرفقط  ١٢٠ کارخانه و واحد توليدي در بخش کاغذ وجود دارد که داراي مجوز هستند. در اين ميان حدود پنج تا شش واحد توليدي بزرگ هستند که تا ٦٠درصد توليد کاغذ در کشور را در اختيار دارند؛ مثلااز کل رقم ٧٠٠،٨٠٠هزارتن کاغذ توليدي کشور نزديک به ٢٠٠هزارتن از آن را فقط کارخانه چوب و کاغذ مازندران توليد مي کند. ٦٠ تا ٧٠هزارتن نيز توسط کارخانه چوکا توليد مي شود و این در حالی است که در رتبه‌بندی واحدهای صنعتی کشور همچنان کاغذ چوکا مازندران با ۱۷۵ هزار تن در رتبه نخست، شرکت چوکا با حدود ۶۰ هزار تن و شرکت کهریزک با ۳۵ تا ۴۰ هزار تن و مابقی واحدها نیز با تولید حداکثر ۲ تا ۱۰ هزار تن در رتبه‌های بعدی قرار دارند. برمبناي داده هاي FAO البته درباره ایران، متأسفانه ايران از نظر مصرف سرانه كاغذ و مقوا از وضعيت چندان مطلوبي حتي در سطح منطقه‌اي نيز برخوردار نیست. از سوي ديگر، آمارهاي ارائه شده توسط مركز آمار ايران نشان مي دهد كه  جمعيت ايران از حدود 58 ميليون نفر در سال 1373 به 79 میلیون نفر در سال 1395 رسیده است. سازمان ملل نیز در جدیدترین گزارش خود از وضعیت جمعیتی جهان پیش‌بینی کرده جمعیت ایران تا سال ۲050 میلادی به بیش از 92 میلیون نفر برسد. این سازمان نرخ رشد سالانه جمعیت ایران در سال های 2005 تا 2010 را  بالغ بر 1.15 درصد عنوان کرده که این رقم در سال های 2010 تا 2015 به 1.27 درصد رسیده است.

بنابراین با توجه به دو پدیده روند فزاینده افزایش جمعیت طی سال‌های آینده و افزایش ذاتی مصرف سرانه فرآورده های کاغذ بدون توجه به رشد جمعیت، مي توان انتظار داشت كه ميزان مصرف انواع فراورده هاي كاغذ و مقوا كه در عين حال به عنوان ميزان تقاضا براي اين محصولات نيز مطرح مي گردد، با سير صعودي در سال‌هاي بعد افزايش يابد. اين در حالي است كه از نظر شاخص‌هاي اقتصادي مورد نظر در بخش صنعت، متأسفانه صنايع كاغذ و مقوا از وضعيت چندان مطلوبي در قياس با ديگر صنايع برخوردار نیست. گفته می‌شود سرمایه‌گذاری در این صنعت کمتر از 8 درصد بوده و نتوانسته طی یک دهه گذشته تغییر قابل توجهی پیدا کند. بنابراين مشاهده می‌شود كه به دليل عدم سرمايه گذاري هاي مناسب صورت گرفته در طي چندين دهه گذشته متأسفانه اين صنعت از وضعيت چندان مطلوبي در پاسخگوئي به نيازهاي روزافزون داخلي برخوردار نبوده و به ناچار حجم وسيع و قابل ملاحظه اي از كمبودهاي موجود از طريق واردات تامين شده و خواهد شد.